Wartościowa literatura dla młodzieży – jaka powinna być?

Jeśli lektury w szkole to za mało, jeśli nastolatek chętnie sięga po literaturę, warto na początku jego drogi czytelniczej pomóc mu w wyborze pozycji, które będą dla niego wartościowe. Dziś podpowiadamy jaka powinna być wartościowa literatura dla młodzieży.

Jak pomóc nastolatkowi w wyborze lektury?

Rodzice mogą pomóc w kształtowaniu się gustu czytelniczego ich dziecka lub też nie. Warto jednak skorzystać z tego i poruszyć ze swoim dzieckiem temat książki, którą ostatnio przeczytał. Zapytać, co najbardziej mu się w niej spodobało i podsunąć pozycje, które będą odpowiadały jego wrażliwości.

Nauczyciel lub pracownik biblioteki też mogą mieć wpływ na młodego czytelnika. Mogą podpowiedzieć mu lektury podobne. Ważne więc, by wskazywać mu drogi wyborów: gatunkowe, tematyczne lub autorów, którzy mogą wydać mu się ciekawi.

Jaka powinna być wartościowa książka dla młodzieży?

Chociaż to bajki – literatura dydaktyczna i moralizatorska – kojarzą nam się z morałami, to jednak książka dla młodzieży też może jakiś posiadać. Nie wyrażony wprost – ale jednak. To pozwoli czytelnikowi na zdobycie pewnego poczucia przydatności lektury, pewnej płynącej z niej korzyści.

Pomocne w kształtowaniu się osobowości nastolatka jako człowieka w ogóle, a nie tylko czytelnika, jest proza inicjacyjna. Inicjacyjna, czyli taka, która podejmuje zagadnienie przekraczania granic dojrzałości. Bohater stający wobec pewnych wyzwań, problemów kształtuje swoją osobowość. Ten rodzaj prozy to dobra alternatywa dla moralistyki, ponieważ nie tyle nakazuje, ile ukazuje proces kształtowania się jednostki.

W każdej z powieści, każdego gatunku, niezmiernie ważnym elementem jest archetyp, funkcjonujący w świadomości reprezentatywny wzorzec zachowań, ugruntowany kulturowo, który pozwoli czytelnikowi na określenie postawy wobec pewnych problemów jako „dobrej” lub „złej”.

Czym kierować się przy szukaniu „własnego kawałka” literatury?

Odpowiedzenie sobie na pytanie: „co chcę osiągnąć przez lekturę?” jest w tym przypadku kluczowe. Jeśli nastolatek będzie w stanie sprecyzować cel, dla którego chce sięgnąć po książkę, będzie miał podstawę do wyboru tej właściwej. Nie będzie natomiast skazany na szukanie po omacku.

Jeśli szuka rozrywki, przygód, lekkiego kawałka literatury i przy okazji dobrej zabawy to fantastyka, postapokaliptyka, kryminały, romanse – będą stanowiły lepsze rozwiązanie niż powieści obyczajowe, w których często mieszają się cechy różnych gatunków.

Jeśli zależy mu przede wszystkim na głębszych przeżyciach, zebraniu pewnej wiedzy ogólnej na temat świata, warto by sięgnął jednak własnie po powieści obyczajowe. Panoramicznie ukazywane w nich pewne problemy pozwolą mu obeznać się z porządkiem świata rzeczywistego przez obcowanie ze światem alternatywnym fikcji literackiej.

Ważne jest, by pokazywać młodemu czytelnikowi możliwe drogi doboru odpowiednich dla niego lektur. Pomagać w wyborze lektur, które faktycznie będą czemuś w jego życiu służyć, a także ożywią jego wyobraźnię, kreatywność, zaspokoją zarówno zmysł estetyczny, jak i emocjonalny.

 

Źródło:

A. Baluch, Książka jest światem, Kraków 2005, ss. 148.